Kolektiv arhitekata, Karadjordjeva 53, Beograd, Srbija

  • Facebook - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

Belgrade brutalism

APRIL-JUNE 2016

 

Belgrade Brutalism is one of the possible ways to define and name the predominant Belgrade architecture from the 70s and the 80s, along with socialist modernism or international style, which functioned as an open system of forms and meanings. The frenetic construction building of the period that preceded the economic crisis and the fall of the socialist regime consequently created urban aesthetics that gave rise to various subcultures, some of which became urban legends that remain present to this day. Having the constraints and risks of labeling in mind,   we are inclined to regard Belgrade Brutalism as a period of time, and part of an urban landscape, which generated the culture that we still belong to.

 

The Modern form, the dominant and experimental volumes, prefabricated construction systems, facades with prevailing concrete elements with visible texture, or even combined with bricks – those are the most common characteristics of our, “socialist“ brutalism.  The modular conception and, similarly, mass-production were also deployed as methods when it came to realizing public spaces, city squares, parks, children’s playgrounds. The two decades that are mentioned on this occasion were crucial for Belgrade’s skyline as we know it today, on both sides of the river. This is the period in which a vast number of projects was built, most of which were housing projects: blocks 11, 22, 23, 28, 61-63 in New Belgrade, those on Labudovo Brdo and Julino Brdo, Banjica, Zemun, the Eastern and Western Gate of Belgrade, Sports Centre 25 Maj, Pinki and Pionir sports halls. Even at first glance, there is no doubt that all of these projects have two things - the prefab construction system, and the typical concrete finishing - in common. Béton brut was adopted, as heritage, from other world-famous projects, such as Unité d’Habitation, and plans for Brasilia and Chandigarh. The aesthetics of Brutalism, which occurred during, or just after the prominent revolutionary monuments, coincided with the execution of the metabolist plan for revitalization of Skopje, and happened almost a decade late, when compared to the world’s trends. It demonstrated the apparent longing for contemporaneity, for the quick and the rational (although, in some cases, it was precisely the unique visual appearance that inspired the architects in the first place). With that in mind, we can easily say that the brutalist architecture, which was typical not only for Belgrade at that time but also for the whole country of Yugoslavia, resonated with Branham’s definition of brutalism, expressed in his book The New Brutalism, ethic or aesthetic?. The nature of Belgrade Brutalism is not merely related to the aesthetics, but rather to the ethics as well. That becomes apparent through the analysis of normative-function-form overlap, when it comes to each case separately, but also when it comes to the balance between the quantity and quality of buildings and public spaces on the one hand, and the state of the economy on the other. The aim of this program is to approach and anayze this pertinent period further, which played an immensely important role in creating identities of several generations of Belgrade’s inhabitants.  The idea is to pursue this intent through a number of exhibitions, conversations, talks, lectures, workshops. Our approach is active and engaging, rather than demonstrative – simply because what we are dealing with is a fluctuating, living thing, whose objects and forms are operative, and whose nature calls for creation and openness.

 

 

 

I OPENING EVENT

 

APRIL 14th 2016, KOLEKTIV

Opening Event

-  Foreword from the team. Program announcement

-  Talk with Aleksandar Stjepanović, architect

-  Cocktail

 

II EXHIBITIONS

 

MAY 21st, 2016, KOLEKTIV

 

Exhibition, Architectural photography

A set of photographs by Marija Strajnić and Relja Ivanić, where architecture is approached from two different, distinct points of view, in a semi-documentary manner, with a fair amount of individual interpretation.

 

MAY 17th, 2016, KOLEKTIV

 

Guided Tour, IMS Institute: arch. Goran Petrović

Providing an insight into prefabricated mass production of architecture. History of the building and information about the institute. Lecture, open talk on the subject.

 

 

MAY  2016, KOLEKTIV

 

3M3 exhibitions, related to the ongoing program

 

 

III WORKSHOPS

 

JUNE 2016, KOLEKTIV

 

Workshop: public space, MODELART Architects

Concrete street furniture. Intervention in public space: New Belgrade.

 

MAY  14th 2016

 

Workshop for children KIDESIGN

Manufacturing our own "prefab" structural elements: 3D printing

 

 

IV TALKS

 

APRIL / MAY 2016, Thursdays, KOLEKTIV

 

Talks: from two different perspectives

The gallery will host open talks between the junior host, and the senior architect, pertinent to the practice from the brutalist period.

 

Architects:

 

Aleksandar Stjepanović  ( Blok 23 , Banjica)

Mihajlo Mitrović ( Genex towers )

Svetislav Ličina ( Telekomunikacioni  centar )

Brana Jovin ( Zavod, Opština NBG )

Stojan Maksimović  ( Opština NBG )

 

host: Pavle Stamenović

 

 

V LECTURES

 

JUNE 2016

Lectures related to the program:
 

Owen Hatherley

Zoran Abadić

 

VI FILM SCREENING

 

MAY 4 - 8, KINOTEKA

Film screenings at Beogradska kinotekta, 11 movies related to the program. 

 

 

VII FINAL EXHIBITION

 

JUNE 2016

Final exhibition

A recap of the program: products of the workshops, documentary photos, and a second look at the past exhibitions, all in one place.

 

 

VIII BG BRUTALISM GUIDE

 

PUBLICATION

BG Brutalism Guide

 

Beogradski brutalizam

APRIL-JUN 2016

 

Beogradski brutalizam je jedna od mogućih definicija arhitekture koja je dominirala 70-ih i 80-ih godina 20. veka  u  Beogradu  pored socijalističke moderne ili internacionalnog stila, i koja je funkcionisala kao otvoren sistem oblika i značenja. Frenetična izgradnja u periodu koji je prethodio opštoj ekonomskoj krizi i krahu socijalističkog sistema stvorila je urbani estetski milje koji je uslovio različite sub-kulture, od kojih su neke prešle u urbane legende, koje i danas imaju odjek. Svesni ograničenja koje podrazumeva citiranje odredjenog stila  kao skupa formi, govorimo o Beogradskom brutalizmu pre svega kao o periodu, kao urbanom pejzažu koji je formirao kulturu koju i danas delimo.

 

Moderna forma, dominantni i eksperimentalni volumeni, prefabrikovani konstruktivni sistem, fasade u kojima se ogleda dominacija betona sa vidljivom teksturom ili u kombinaciji sa opekom, osnovne su pojavne karakteristike našeg ”socijalističkog” brutalizma. Modularna koncepcija i izvođenje prošireno je i na spoljne prostore, na urbani mobilijar  za gradske trgove, dečja igralista, šetališta uz reke. Dve decenije koje spominjemo bile su presudne za formiranje današnje siluete Beograda, sa obe strane reke podjednako. U ovom periodu izgrađen je veliki broj prevashodno stambenih celina: blokovi 11, 22, 23, 28, 61-63 na Novom Beogradu, blokovi na Labudovom i Julinom brdu, na Banjici, Zemunu, istočna i zapadna kapija Beograda, sportski centri 25. maj, Pinki i Pionir. Ono što svi projekti već na prvi pogled imaju zajedničko je prefabrikovani sistem izgradnje i karakteristična završna obrada u kojoj dominira beton brut, nasleđen jos iz marseljske Unité d’Habitation, Brazilije i Chandigarh-a.

Estetika brutalizma, koja se u masovnoj izgradnji pojavila u vreme ili neposredno posle poznatih revolucionarnih spomenika, u vreme izvođenja delova metabolističkog plana za obnovu Skoplja, i skoro deceniju kasnije od paralelnih svetskih trendova, odražavala je težnju za savremenošću, za brzom i racionalnom izgradnjom (iako je u nekim slučajevima estetika bila glavni projektantski pokretač). U tom smislu, brutalizam razvijen u Beogradu, a i šire u Jugoslaviji 70-ih i 80-ih godina, bio je prilično u skladu sa Banhamovom definicijom izraženom u knjizi The New Brutalism, ethic or aesthetic?. Njegove karakteristike etičkog, a ne isključivo estetskog pokreta, čitaju se kroz odnos normativa-funkcija-formi na nivou pojedinačnog objekta, ali i kroz odnos količine i ekonomije izgradnje i kvaliteta gradskog prostora. Cilj programa Beogradski Brutalizam je da se kroz seriju izložbi, projekcija, razgovora, predavanja i radionica sagleda i istraži ovaj period u beogradskoj arhitekturi koji je, kao deo kulturne sredine formirao identitet više generacija Beograđana. Odnos prema temi je aktivan, a ne ekskluzvno prikazivački - pre svega jer se bavimo tkivom koje je živo, objektima i formama koje su neprekidno u funkciji i koje traže otvoren pristup njihovoj prirodi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I OTVARANJE

 

14. APRIL 2016, KOLEKTIV

Otvaranje

-  Uvodna reč. Predstavljanje programa

-  Razgovor sa Aleksandrom Stjepanovićem, arhitektom

-  Koktel

 

II IZLOŽBE

 

21. MAJ 2016, KOLEKTIV

 

Izložba, arhitektonska fotografija: 

Serija fotografija Marije Strajnić i Relje Ivanića, gde je arhitektura prikazana iz dva različita, jasno određena ugla, sa pristupom koji se oslanja na izveštavanje, jednako koliko i na sopstvenu interpretaciju.

 

 

17. MAJ 2016, KOLEKTIV

 

Vođenje kroz IMS institut: arh Goran Petrović

Šetnja kroz zgradu, uvid u prefabrikaciju i masovnu arhitektonsku izgradnju. Istorijat zgrade i informacije o institutu. Predavanje i panel diskusija.

 

 

MAJ 2016, KOLEKTIV

 

3M3 izložbe, posvećene tekućem  programu

 

 

III RADIONICE

 

JUN 2016, KOLEKTIV


Radionica sa MODELART Arhitektima

Urbani mobilijar od betona. Intervencija u javnom prostoru: Novi Beograd.

 

 

14. MAJ 2016

 

Radionica za decu KIDESIGN

Proizvodnja malih „prefabrikovanih“ elemenata. Savremena tehnologija prefabrikacije-3D stampa

 

 

IV RAZGOVORI

 

APRIL / MAJ 2016, četvrtkom, KOLEKTIV

 

Razgovori: sa dve tačke gledišta

U galeriji Kolektiv održavaće se otvoreni razgovori sa arhitektama čiji projekti su važni izdanci brutalizma u Beogradu.

 

Arhitekte:

 

Aleksandar Stjepanović  ( Blok 23 , Banjica )

Mihajlo Mitrović ( Zapadna kapija Beograda )

Svetislav Ličina ( Telekomunikacioni  centar )

Branislav Jovin ( Urbanistički Zavod, Opština NBG )

Stojan Maksimović,  ( Opština NBG )

 

u saradnji sa / moderator: Pavle Stamenović

 

 

V PREDAVANJA

 

JUN 2016.

Predavanja relevantno za program

 

Owen Hatherley

Zoran Abadić

 

 

VI FILMSKE PROJEKCIJE

 

4. - 8. MAJ, KINOTEKA

Projekcije filmova u Beogradskoj kinoteci, 10 filmova relevantnih za temu.

 

 

VII FINALNA IZLOŽBA

 

 

JUN 2016, 

Završna izložba

Osvrt na program: rezultati istraživanja i radionica, dokumentarne fotografije, i još jedna prilika da se pogledaju protekle izložbe.

 

 

VIII BG BRUTALIZAM VODIČ

 

PUBLIKACIJA

BG Brutalizam vodič